ถอดรหัส ความต่างของภาพถ่ายดาวเทียม? ตอนที่ 2

ตอนที่ 2 ความสูงเปลี่ยน มุมมองต่าง

            จาก ตอนที่ 1 เราได้รู้กันแล้วว่า ภาพถ่ายดาวเทียมมีหน้าตาแตกต่างกัน เพราะใช้ “ช่วงคลื่นแสง” ที่ต่างกันในการบันทึกภาพ แต่ความจริงแล้วยังมีอีกปัจจัยสำคัญไม่แพ้กัน นั่นคือ “ความสูงของตัวเซนเซอร์ที่ใช้ถ่ายภาพ เพราะระยะห่างจากโลก จะเป็นตัวกำหนดว่า เราจะเห็นภาพ “ละเอียดแค่ไหน” และด้วยมุมมอง “กว้างแค่ไหน”

ทำไมความสูงถึงสำคัญ?

ลองนึกภาพการซูมกล้อง:
ซูมเข้าใกล้ -> เห็นรายละเอียดเล็ก ๆ ชัด
ซูมออกไกล  ->  เห็นภาพรวมกว้างขึ้น
ภาพดาวเทียมก็เหมือนกัน

• ยิ่งอยู่ใกล้โลก = เห็นรายละเอียดมาก
• ยิ่งอยู่ไกลโลก = เห็นพื้นที่กว้าง และติดตามได้ต่อเนื่อ'

1. ระดับสูงมาก: วงโคจรค้างฟ้า (GEO)

ดาวเทียมในระดับนี้อยู่สูงประมาณ 35,786 กิโลเมตร

จุดเด่นคือ “ลอยอยู่ตำแหน่งเดิมตลอดเวลา”

ทำให้:

• มองเห็นพื้นที่เดิมได้ตลอดทั้งวัน
• อัปเดตภาพได้ถี่มาก (ระดับนาที)

ใช้กับ:

• พยากรณ์อากาศ
• ติดตามพายุ เมฆ ฝน
  

ลักษณะภาพ:

• เห็นภาพ “กว้างมาก” ครอบคลุมทั้งภูมิภาค แต่รายละเอียดไม่สูงมาก
  

2. ระดับยอดนิยม: วงโคจรต่ำ (LEO)

ดาวเทียมส่วนใหญ่ที่ใช้ “ถ่ายภาพโลก”
อยู่ที่ระดับประมาณ 500 – 900 กิโลเมตร

จุดเด่น:

• ได้ภาพที่ “คมชัด” มากขึ้น
• เหมาะกับการวิเคราะห์พื้นผิวโลก

ใช้กับ: เกษตร ป่าไม้ ผังเมือง น้ำท่วม

ข้อสังเกต:

• ไม่ได้เห็นจุดเดิมตลอดเวลา
• ต้องรอ “รอบบิน” เพื่อกลับมาถ่ายใหม่
• นี่คือภาพที่เราเห็นบ่อยในงานแผนที่และงานวิเคราะห์
  
  

         นอกจากนี้ในการสำรวจโลกหากต้องการในระยะที่ใกล้มากขึ้น ยังมีทางเลือกเป็นบอลลูน และ โดรนด้วยโดยภาพจากโดรนจะอยู่ที่ความสูงประมาณหลักสิบถึงร้อยเมตร จึงสามารถบันทึกความละเอียดได้มากถึงในระดับเซ็นติเมตร มักใช้กับงานก่อสร้าง, เกษตรแม่นยำ และสำรวจความเสียหาย

          ส่วนบอลลูนจะเป็นระยะ 20-30 กม. ให้ระยะกว้างกว่าโดรน มักใช้ในงานเฉพาะทางเช่น งานวิจัยและทดลอง  การเก็บข้อมูลชั่วคราวในพื้นที่เฉพาะ หรือโครงการต้นทุนต่ำ เพราะแม้จะราคาถูกแต่ไม่แม่นยำเท่าโดรนเพราะลอยตามลม ควบคุมทิศยาก

 

มาถึงจุดนี้หลายคนอาจสงสัยว่าแล้วไม่มีภาพจากดาวเทียม MEO เหรอ?

ดาวเทียมในวงโคจรนี้อยู่ที่ประมาณ 2,000 – 20,000 กิโลเมตร ถ้าเทียบกับ LEO ก็ถือว่า ไกลเกินไป ความละเอียดสู้ไม่ได้ และเฝ้าดูแบบต่อเนื่องแบบดาวเทียม GEO ก็ไม่ได้เช่นกัน จึงไม่นิยมถ่ายภาพที่ระยะนี้ ส่วนใหญ่จะใช้งานในเชิง GPS เป็นหลัก

ตอนนี้เราได้เข้าใจแล้วว่า ความสูงมีผลต่อมุมภาพและความละเอียดที่ได้ ซึ่งในตอนต่อไป เราจะไปดูเกี่ยวกับความละเอียดของภาพแบบลงลึกกันครับ