Earth Insights นำเสนอประโยชน์ดาวเทียมกับไร่อ้อย ในกิจกรรมลงพื้นที่ประชาสัมพันธ์ของ สอน. จ.อุดรธานี

เมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2569 Earth Insights บริการด้านเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศของบริษัท กัลฟ์ สเปซ เทคโนโลยี จำกัด (มหาชน) นำประสบการณ์จากระบบที่ได้พัฒนาร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย (สอน.) มาถ่ายทอดให้เกษตรกรและผู้เข้าร่วมงานเห็นประโยชน์ของภาพถ่ายดาวเทียม ตั้งแต่การประมวลผลด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI) การแปลผลข้อมูล ไปจนถึงการนำไปใช้วางแผนจัดการไร่อ้อย ในกิจกรรมลงพื้นที่ประชาสัมพันธ์ ครั้งที่ 2 ของ สอน. ภายใต้โครงการประชาสัมพันธ์ขับเคลื่อนอุตสาหกรรมอ้อยและน้ำตาลทรายให้เติบโตอย่างเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และการเสวนา ก้าวทันกติกาโลก: จากการลดเผาในไร่อ้อย สู่เป้าหมายเศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ ณ ห้องธนกร 1 ศูนย์ประชุมมลฑาทิพย์ ฮอลล์ จังหวัดอุดรธานี

งานดังกล่าวมีนายใบน้อย สุวรรณชาตรี เลขาธิการคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย เป็นประธานเปิดงานและแถลงนโยบายมาตรการลดอ้อยเผาและลดฝุ่น PM2.5 พร้อมกิจกรรมชมนิทรรศการ การนำเสนอแนวทางปฏิบัติในปีการผลิต 2569/2570 และเวทีเสวนาที่เชื่อมโยงมุมมองด้านกติกาโลก สิ่งแวดล้อม และเทคโนโลยี เพื่อขับเคลื่อนอุตสาหกรรมไปสู่การผลิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

ในการนี้ คุณปานฤทัย ตั้งประเสริฐ ผู้จัดการโครงการฝ่ายเทคโนโลยีอวกาศและนักวิทยาศาสตร์ข้อมูล จาก Earth Insights ร่วมเสวนาและนำเสนอหัวข้อ ดาวเทียมกับไร่อ้อย อธิบายให้เห็นว่า ภาพถ่ายจากอวกาศสามารถนำมาวิเคราะห์เพื่อตอบคำถามสำคัญได้ 3 เรื่อง ได้แก่ พื้นที่เพาะปลูก ผลผลิต และรอยเผา โดยยกตัวอย่างการทำงานจากแพลตฟอร์มที่ Earth Insights ได้พัฒนาร่วมกับ สอน. ให้ผู้เข้าร่วมงานเห็นว่า ภาพถ่ายดาวเทียมไม่ได้เป็นเพียงภาพมุมสูงของไร่อ้อย แต่สามารถประมวลผลและแปลค่าให้เป็นแผนที่พื้นที่เพาะปลูก ค่าประมาณผลผลิต และข้อมูลรอยเผา เพื่อใช้ประกอบการตัดสินใจของหน่วยงานและผู้เกี่ยวข้องได้อย่างไร

จากภาพถ่ายอวกาศ สู่ข้อมูลสำคัญ 3 ด้านของไร่อ้อย

รู้ว่าอ้อยอยู่ที่ไหน AI ช่วยจำแนกพื้นที่ปลูกอ้อยออกจากพืชชนิดอื่นในภาพดาวเทียม ทำให้มองเห็นการกระจายตัวของพื้นที่เพาะปลูกในระดับจังหวัด และเปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลงระหว่างปีได้ เพื่อช่วยให้การวางแผนและการส่งเสริมการเพาะปลูกมีข้อมูลเชิงพื้นที่รองรับ

ประเมินว่าจะได้อ้อยเท่าไร การผสานภาพดาวเทียมเข้ากับข้อมูลฝนและผลผลิตย้อนหลัง ช่วยคาดการณ์ผลผลิตรายพื้นที่ก่อนถึงฤดูเก็บเกี่ยว สนับสนุนการวางแผนปริมาณอ้อยเข้าหีบของโรงงาน และช่วยชี้พื้นที่ที่คาดว่าจะให้ผลผลิตต่ำกว่าปกติ เพื่อใช้ประกอบการส่งเสริมและดูแลได้ตรงจุด โดยผลผลิตที่แสดงเป็นค่าประมาณจากแบบจำลอง

ติดตามว่าเกิดรอยเผาที่ไหน การเปรียบเทียบภาพดาวเทียมก่อนและหลังในแต่ละช่วงเวลา ช่วยให้ AI ระบุร่องรอยการเผาและรวบรวมเป็นภาพรวมรายสัปดาห์ รายเดือน และตลอดปีการผลิต ข้อมูลรอยเผาซึ่งอัปเดตตามรอบภาพดาวเทียมทุก 612 วัน สามารถใช้ประกอบการวางแผนรับอ้อยของโรงงาน การส่งเสริมอ้อยสด และการนำใบอ้อยไปใช้ประโยชน์ในโรงไฟฟ้าชีวมวล อีกทั้งยังมีข้อมูลย้อนหลังตั้งแต่ปี 2564 เพื่อสนับสนุนการตรวจสอบและเปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลงของพื้นที่ ทั้งนี้ การวิเคราะห์ขึ้นอยู่กับรอบการถ่ายภาพ เมฆบดบัง ขนาดพื้นที่ และความแม่นยำของแบบจำลอง จึงควรพิจารณาร่วมกับข้อมูลภาคสนามตามความเหมาะสม

ต่อยอดข้อมูล สู่การใช้งานระดับรายแปลง

นอกเหนือจากความสามารถหลักทั้ง 3 ด้าน Earth Insights ยังนำเสนอทิศทางการพัฒนาสู่การใช้ประโยชน์ในระดับรายแปลง ทั้งข้อมูลความชื้นดิน สภาพอากาศ แพลตฟอร์มรวมข้อมูล และ AI Chatbot ที่ช่วยให้ผู้ใช้สอบถามข้อมูลเกี่ยวกับแปลงที่สนใจได้ง่ายขึ้น โดยส่วนต่อยอดเหล่านี้อยู่ระหว่างการพัฒนา และข้อมูลความชื้นดินกับสภาพอากาศยังไม่ได้ทดสอบใช้งานจริง ตามสถานะที่นำเสนอในงาน

การร่วมถ่ายทอดความรู้ในครั้งนี้ช่วยให้เกษตรกรและผู้เข้าร่วมงานเข้าใจประโยชน์ของระบบที่ Earth Insights ได้พัฒนาร่วมกับ สอน. และเห็นการเชื่อมโยงเทคโนโลยีอวกาศกับโจทย์การเกษตรอย่างเป็นรูปธรรม ตั้งแต่การมองเห็นพื้นที่เพาะปลูก การเตรียมพร้อมด้านผลผลิต ไปจนถึงการติดตามรอยเผา เพื่อให้หน่วยงานและผู้เกี่ยวข้องมีข้อมูลประกอบการวางแผนลดเผา ลดผลกระทบจากฝุ่น PM2.5 และสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านของอุตสาหกรรมอ้อยและน้ำตาลทรายสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ

ภาพบรรยากาศภายในงาน

คลิกภาพเพื่อเปิดดูขนาดใหญ่